Herinrichting collectiepresentatie — Van Gogh Museum

Een facelift van de vaste collectie, waarin het complete oeuvre van Vincent van Gogh meer tot zijn recht zou komen, was al lang een gekoesterde wens van de staf van het Van Gogh Museum. In 2009 vond de eerste brainstormdag plaats, in 2012 ging de projectgroep van start, met als streven klaar te zijn voor 2015, wanneer met een uitgebreid internationaal programma herdacht zou worden dat Vincent 125 jaar eerder was overleden. Als projectleider stuurde ik dit meerjarige traject aan. Om de deadline te halen werd in de laatste fase veel ’s avonds gewerkt, omdat het museum overdag open moest blijven voor de tweeduizend tot drieduizend dagelijkse bezoekers.

Samen met ontwerper Marcel Schmalgemeijer werkte ik aan een volledig nieuwe presentatie. Schmalgemeijer vertelde bij de onthulling dat hij, toen het Van Gogh Museum hem vroeg de nieuwe presentatie van de bekendste collectie ter wereld te ontwerpen, meteen vond dat er dingen moesten veranderen: in de toenmalige opstelling kreeg de esthetische beleving niet de aandacht die zij verdiende, en hij wilde dat bezoekers vanaf het eerste moment het gevoel hadden de wereld van Van Gogh binnen te stappen.

Inhoudelijk verschoof de focus niet langer alleen naar de schilderijen, maar ook naar Vincents omvangrijke productie aan tekeningen en brieven, zoals afdelingshoofd kunst Marije Vellekoop bij de presentatie toelichtte. De ontwikkeling van Van Gogh als kunstenaar staat centraal, geplaatst in de context van zijn eigen tijd en geïllustreerd door zijn vele brieven en schetsen. Ook de mythes rond Van Gogh — zoals zijn ziekte, zelfmoord en oor — worden belicht, en zijn brieven zijn overal terug te vinden, in tekst, beeld en geluid.

Deze herinrichting van de eerste, tweede en derde verdieping van het Rietveldgebouw bracht inhoud, ontwerp en publieksbeleving weer bij elkaar: van een presentatie die decennialang draaide om het beeld van de getourmenteerde kunstenaar, naar een verhaal over ambitie, ontwikkeling en het artistieke netwerk waarin Van Gogh werkte — met werken van tijdgenoten als aanvullende stem naast zijn eigen schilderijen, tekeningen en brieven.