Bibliotheekvisie Gemeente Aalsmeer

Onderzoek en advies

Onderzoek

'Op weg naar een moderne en toekomstbestendige bibliotheek'

In opdracht van de gemeente Aalsmeer onderzocht en schreef ik de bibliotheekvisie ‘Op weg naar een moderne en toekomstbestendige bibliotheek’. Aanleiding was de wettelijke zorgplicht die gemeenten vanaf 1 januari 2025 krijgen voor bibliotheken en hun functies, in combinatie met bredere sociaal-maatschappelijke opgaven rond kansengelijkheid, eenzaamheid en digitale inclusie zoals vastgelegd in de Strategienota Sociaal Domein 2024-2027 van Aalsmeer.

 

Voor de visie bracht ik eerst de landelijke kaders in kaart: de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen met haar vijf kernfuncties, en het begrip van de ‘robuuste bibliotheek’ — een toekomstbestendige, maatschappelijk relevante instelling met zowel een sterke fysieke als digitale aanwezigheid. Ik analyseerde trends die de bibliotheek van de toekomst beïnvloeden, van ontlezing en digitalisering tot groeiende kansenongelijkheid en de behoefte aan echte, offline ontmoeting — en vertaalde deze naar de specifieke situatie van Aalsmeer en Kudelstaart, met hun combinatie van een stabiel ledenaantal, een groeiend aantal bezoekers en een relatief jonge, gezinsrijke bevolking.

 

Op basis van gesprekken en onderzoek bracht ik de opdracht aan de bibliotheek terug tot vier pijlers: toegang tot kennis en informatie, cultuur en gemeenschap, educatie en een leven lang leren, en digitale inclusie. Ik onderzocht ook de rol van de huidige vestiging in De Oude Veiling als culturele huiskamer van Aalsmeer, de samenwerking met partners als Cultuurpunt, Participe en VluchtelingenWerk, en de kansen voor een nieuwe, tijdelijke bibliotheekvoorziening in Kudelstaart — inclusief een kritische kanttekening bij de keuze tussen een mobiele en een volledige vestiging, gezien de structurele kosten en het risico op verdringing.

 

Om de visie ook uitvoerbaar te maken, werkte ik concrete evaluatiecriteria en prestatie-indicatoren uit waarmee de gemeente en Bibliotheek Amstelland de voortgang jaarlijks kunnen monitoren, en bracht ik de financiële kaders in kaart — van de reguliere exploitatiesubsidie tot de aanvullende SPUK-middelen voor de versterking van De Oude Veiling en de pop-up vestiging in Kudelstaart. Zo biedt de visie de gemeenteraad niet alleen een inhoudelijk kader tot 2030, maar ook een concreet handvat voor besluitvorming en verantwoording in de jaren die volgen.